• 1405/08/27 - 11:57
  • تعداد بازدید : 48
  • زمان مطالعه : 6 دقیقه

آشنایی با ویروس شاموندا

photo_2026-11-18_12-19-37

ویروس شاموندا (Shamonda Virus) چیست؟

 

 ویروس شاموندا متعلق به گروه ویروسهای سیمبو (Simbu) است که ویروس اشمالنبرگ (Schmallenberg virus) نیز در این گروه قرار دارد .این ویروس نخستین بار در سال ۱۹۶۵ از گاو در کشور نیجریه جداسازی شد و از آن زمان تاکنون در مناطقی از آفریقا، آسیا و اروپا شناسایی شده است .بررسی ها نشان داده است که  ویروس از طریق گزش پشهریزههای جنس Culicoides منتقل میشود .

 

گزارشهای اخیر عمدتًاً مربوط به گاوها هستند، هرچند مواردی از ابتلا در گوسفند، بز، اسب و آلپاکا نیز گزارش شده است .

 

 تب ، اسهال ،کاهش تولید شیر، اختلالات تولیدمثلی، از جمله سقط جنین و ناهنجاریهای جنینی ، علائم عصبی که با فراوانی کمتری گزارش شدهاند .برای تأیید آلودگی، انجام اقدامات تشخیصی آزمایشگاهی ضروری است.  زیرا علائم این بیماری ممکن است مشابه علائم سایر بیماریها باشد .

 اطلاعات مربوط به سویههای ویروس شاموندا که در حال حاضر در اروپا شناسایی شدهاند، همچنان در حال تکامل هستند  .برخی جنبههای بیماری هنوز بهطور کامل مشخص نشدهاند، از جمله :

*اپیدمیولوژی بیماری

 *پراکندگی جغرافیایی  

*کامل بیماریزایی ویروس  

*پیامدهای بلندمدت احتمال انتقال به انسان(Zoonotic potential) 

 *همچنین، مشخصات دقیق و نامگذاری این سویهها هنوز در حال بررسی و تعیین است. 

 

ویروس شاموندا یک ویروس منتقله از ناقل (Vector-borne) است که به جنس Orthobunyavirus و خانواده  Peribunyaviridaeتعلق دارد  .این ویروس بخشی از سروگروه سیمبو (Simbu serogroup) است که ویروس اشمالنبرگ نیز در آن قرار دارد .

 

ویروس شاموندا نخستین بار در سال ۱۹۶۵ از گاو در نیجریه جداسازی شد .از اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی، این ویروس در مناطق دیگری از آفریقا و آسیا نیز شناسایی شده و اخیراً مواردی از آن در اروپا گزارش شده است .بررسیها نشان دادهاند که شیوعهای گزارششده در اروپا در سال ۲۰۲۶ ناشی از دو سویه متفاوت ویروس بوده اند.

 

 

گزارشها از ظهور و گسترش یک ویروس شبهشاموندا (Shamonda-like virus) در چندین کشور اروپاییحکایت دارند .سطح جزئیات و کیفیت شواهد موجود در کشورهای مختلف متفاوت است و به ظرفیت هر کشور در زمینههای زیر بستگی دارد :

  • سیستمهای پایش و مراقبت بیماری امکانات تشخیص آزمایشگاهی انتشار اطلاعات و گزارشهای علمی در حال حاضر، نمیتوان تأثیرات و اهمیت بلندمدت این بیماری را در اروپا مشخص کرد
  • شیوع بیماریهای ناشی از ویروسهای گروه سیمبو، که شامل ویروس شاموندا و ویروسهای شبهشاموندا نیز میشوند، معمولاً بهصورت دورهای و متناسب با الگوهای فصلی فعالیت پشهریزهها رخ میدهد .بااینحال، رفتار سویههای اروپایی ویروس شاموندا، بهویژه در جمعیتهای گاوی فاقد ایمنی قبلیImmunologically naïve ) (cattle populations، ممکن است با رفتار ویروس شاموندا در کشورهای دارای آلودگی بومی متفاوت باشد .

 

براساس گزارشهای اخیر، بیشترین موارد ابتلا مربوط به گاوها بوده است . با اینحال مواردی از ابتلا در گونههای اسب ،آلپاکا وگوسفند بز نیز گزارش شده است. 

 

از نظر تاریخی، ویروس شاموندا بهعنوان عامل ایجاد بیماری در انسان شناخته نشده بود.

بااینحال، در اکتبر ۲۰۲۶، نخستین مورد عفونت انسانی ناشی از ویروس شاموندا در فرانسه گزارش شد .این مورد مربوط به بیماری بود که سیستم ایمنی بدن او بهشدت تضعیف شده بود .برای مشخص شدن بیشتر انجام تحقیقات بیشتری ضروری است .

 

 در حال حاضر، تصور میشود انتقال ویروس از طریق گزش پشهریزههای جنس Culicoides صورت میگیرد .

در حال حاضر هیچ شواهدی مبنی بر انتقال مستقیم ویروس از حیوان به حیوان از طریق تماس مستقیم وجود ندارد .

انتقال عمودی (Vertical transmission) نیز گزارش شده است .برای شناخت بهتر تمام مسیرهای احتمالی انتقال  به شواهد و تحقیقات بیشتری نیاز است .

 

علائم بالینی گزارش شده در ادامه پاراگراف دوم ،عبارتند از  :تب ، اسهال ،کاهش تولید شیر، سقط جنین ، اختلالات تولیدمثلی، مانند سقط جنین و ناهنجاریهای جنینی ، اختلالات عصبی که با فراوانی کمتری گزارش شدهاند و در برخی اسبها نیز مشاهده شدهاند .

 

 

 ویروس شاموندا با ناهنجاریهای مادرزادی و اختلالات تولیدمثلی ارتباط داشته است .در جریان شیوعهای سال۲۰۲۶ در اروپا، مواردی از سقط جنین و ناهنجاریهای شدید جنینی در برخی حیوانات آلوده گزارش شده است .

بااین حال، اثرات کامل تراتوژنیک (Teratogenic effects) سویه های اروپایی ویروس شاموندا، یعنی توانایی ایجاد ناهنجاریهای مادرزادی در جنین، هنوز به طور کامل مشخص نشده است .

  

 به دلیل غیراختصاصی بودن علائم بالینی، تشخیص آزمایشگاهی ضروری است .روشهای تشخیصی شامل موارد زیر هستند :

 

 روش های اختصاصی با هدف قرار دادن قطعه ژنی S تعیین توالی ژنتیکی (Sequencing) غربالگری چندقطعهای ژنوم با بررسی قطعات M و L کیت های تجاری Real-time RT-PCR که در اروپا در دسترس هستند .

 

آزمایش خنثی سازی سرمی (Serum Neutralization Test) برای شناسایی آنتی بادیها و تمایز ویروس شاموندا از سایر ویروسهای متعلق به سروگروه سیمبو .

                                                                                                                              

-خون حاوی EDTA سرم حیوانات در مرحله حاد عفونت .

  • بافت مغز جنینهای سقطشده .
  • بافت طحال جنینهای سقطشده .

 

 در حال حاضر، هیچ واکسن تجاری در دسترس برای پیشگیری از ویروس شاموندا وجود ندارد .

 

براساس اطلاعات مؤسسه فریدریش لوفلر آلمان(FLI) ، به نظر میرسد ایمنی قبلی ناشی از عفونت با ویروس اشمالنبرگ، حفاظت متقاطع (Cross-protection) قابلتوجهی در برابر ویروس شاموندا ایجاد نمیکندو نیز تأثیر عملی و اپیدمیولوژیک این یافته هنوز مشخص نیست.

 

 

 

کنترل ناقلین احتمالی ویروس، یعنی پشهریزههای جنسCulicoides ، در فصل فعالیت آنها میتواند انتقال ویروسرا کاهش دهد .

 

-استفاده از موانع فیزیکی، مانند توریهای بسیار ریز و سیستمهای ورودی و خروجی دارای درِ دوتایی کاهش یا حذف محلهای مناسب برای تکثیر و زادآوری ناقلین پایش و کنترل ناقلین در اطراف ساختمانها و محل نگهداری دام .

-استفاده از مواد دافع حشرات هنگام حملونقل حیوانات انتقال حیوانات در ساعات و دورههایی که فعالیت ناقلین کمتر است.

سازمانهای دامپزشکی و خدمات دامپزشکی کشورها باید اقدامات زیر را در نظر بگیرند:

 ۱ .تقویت سیستمهای پایش و مراقبت بیماری در مناطقی که ارزیابی خطر ملی نشان میدهد احتمال ورود و گردش ویروس وجود دارد، سیستمهای پایش و مراقبت بیماری باید تقویت شوند.

 ۲ .قرار دادن ویروس شاموندا در تشخیص تفریقی بیماریها در گونههای حساس، بهویژه هنگام مشاهده موارد زیر ،باید عفونت ویروس شاموندا در تشخیص تفریقی مورد توجه قرار گیرد :ناهنجاریهای مادرزادی مردهزایی اختلالات تولیدمثلی همچنین موارد مشکوکی که احتمال ارتباط آنها با عفونت ویروس شاموندا وجود دارد، باید مورد بررسی قرار گیرند.

 ۳ .همکاری با مراکز تخصصی و آزمایشگاههای مرجع و آزمایشگاههای همکار برای پشتیبانی از موارد زیر ضروری است :تشخیص آزمایشگاهی شناسایی و تعیین ویژگیهای ویروس ارزیابی خطر نکات مهم علمی و دامپزشکی با توجه به اهمیت ویروس شاموندا برای دامپزشکی و سلامت دام، چند نکته کلیدی از این گزارش قابل استخراج است :

  • ناقل اصلی: پشهریزههای جنس Culicoides هستند؛ بنابراین کنترل ناقلین نقش مهمی در کاهش انتقال بیماری دارد.
  • اهمیت تولیدمثلی: سقط جنین، مردهزایی و ناهنجاریهای مادرزادی از مهمترین نگرانیهای مرتبط با سویههای اروپایی ویروس هستند.
  • تشخیص آزمایشگاهی: به دلیل غیراختصاصی بودن علائم، تشخیص قطعی باید با روشهای مولکولی مانند  RT-PCRو روشهای سرولوژیک انجام شود.
  • عدم وجود واکسن: در حال حاضر واکسن تجاری اختصاصی برای این ویروس وجود ندارد.

-ایمنی متقاطع محدود: ایمنی ناشی از ویروس اشمالنبرگ ظاهراً حفاظت مؤثری در برابر ویروس شاموندا ایجادنمیکند.

-اهمیت اپیدمیولوژیک: شناسایی دو سویه اروپایی 1SHAV-EU و 2SHAV-EU نشاندهنده اهمیت پایش ژنتیکی و مولکولی ویروس است.

-احتمال خطر برای انسان: نخستین گزارش عفونت انسانی در اکتبر ۲۰۲۶ در فرانسه، اهمیت بررسی بیشتر احتمال انتقال به انسان را مطرح میکند؛ بااینحال، هنوز شواهد کافی برای نتیجهگیری درباره خطر زئونوز این ویروس وجود ندارد.

 

 

منبع :

  • World Organization For Animal Health    وب سایت دفتر سازمان جهانی بهداشت دام

 ) OIE )  - ( WOAH )

 

 

 

 

 

  • گروه خبری : اخبار اصلی,اخبار حوزه دامپزشکی,اخبار اسلایدر,اخبار شهرستان فیروزکوه,اخبار شهرستان تهران,اخبار شهرستان اسلامشهر,اخبار شهرستان پاکدشت,اخبار شهرستان ملارد,اخبار شهرستان پیشوا,اخبار شهرستان ورامین,اخبار شهرستان رباط کریم,اخبار شهرستان دماوند,اخبار شهرستان ری,اخبار شهرستان شمیرانات,اخبار شهرستان شهریار,اخبار شهرستان قدس,اخبار شهرستان قرچک,اخبار شهرستان بهارستان,اخبار شهرستان پردیس
  • کد خبر : 361626
کلمات کلیدی
admin ادمین پورتال تهران

admin ادمین پورتال تهران

تصاویر

photo_2026-11-18_12-14-29 (2)

نظرات

0 نظر برای این مطلب وجود دارد

نظر دهید